Σφήκες
Aνήκουν στις υπερ-οικογένειες vesoidea και sphecoidea που υπάγονται στην τάξη των υμενόπτερων. Οι σφήκες ζουν σε κοινωνίες μέσα στους σφηκώνες, φτιαγμένους από φυτικές ίνες, που περιλαμβάνουν άτομα αρσενικά, θηλυκά και εργάτες.
Τα τσιμπήματα των εργατών είναι οδυνηρά, αλλά σε αντίθεση με της μέλισσας το κεντρί δεν μένει στην πληγή. Γενικά τα υμενόπτερα είναι εξαιρετικά ενοχλητικά και επικίνδυνα για τον άνθρωπο, ιδίως σε δημόσιους χώρους όπως κάμπινγκ, αγορές τροφίμων, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, πλαζ, πάρκα κ.λπ.
Πρόκειται για έντομα εξαιρετικά ανθεκτικά και πολύ καλά προσαρμοσμένα στις συνθήκες του περιβάλλοντος όπου ζουν. Διαθέτουν επίσης μηχανισμό που τα καθιστά ικανά να εντοπίζουν οσμές από μακρινές αποστάσεις. Σε πολλά άτομα οι σφήκες προκαλούν έντονα αλλεργικά φαινόμενα, ακόμα και θάνατο (λόγω δηλητηρίασης του οργανισμού από πολλά τσιμπήματα είτε αλλεργικής υπερευαισθησίας έπειτα από ένα ή περισσότερα τσιμπήματα), καθώς με το κεντρί τους εκχέουν δηλητήριο.
Τα έντομα αυτά επιτίθενται σχεδόν πάντα όταν βρίσκονται σε άμυνα, για παράδειγμα όταν κάποιος πλησιάζει επικίνδυνα τη φωλιά τους. Στην περίπτωση αυτή οι φρουροί εκκρίνουν φερομόνες, που ωθούν και άλλα έντομα του ίδιου είδους να επιτεθούν.
Η κρίσιμη απόσταση από το χώρο διαβίωσής τους για την εκδήλωση επίθεσης ποικίλλει ανάλογα με το είδος και τις συνθήκες του περιβάλλοντος.
Στα περισσότερα υμενόπτερα οι ουσίες που ευθύνονται για την πρόκληση αλλεργικών αντιδράσεων περιέχονται στο δηλητήριό τους, που αποτελείται από βιογενείς άμυνες, βασικά πεπτίδια και πρωτεΐνες υψηλού μοριακού βάρους.
Τα μέτρα που μπορείτε να πάρετε για να ελαχιστοποιήσετε τον κίνδυνο από τα τσιμπήματα υμενόπτερων είναι:
1. Να έχετε πάντα το κουτί πρώτων βοηθειών μαζί σας αν είστε αλλεργικοί.
2. Να απομακρύνεστε από σάπια φρούτα και ανθισμένα λουλούδια αν παρατηρείτε σε αυτά δραστηριότητα εντόμων.
3. Να αποφεύγετε τις απότομες κινήσεις παρουσία εντόμων.
4. Μην αφήνετε υπολείμματα τροφών στο ύπαιθρο.
5. Προσοχή στις κοιλότητες των δέντρων.
6. Ο ιδρώτας και το διοξείδιο του άνθρακα προσελκύουν τα έντομα.
7. Τα έντομα είναι ιδιαίτερα επιθετικά σε θερμό και υγρό περιβάλλον καθώς επίσης και αργά το απόγευμα.
8. Φροντίστε να απομακρύνετε τις φωλιές των εντόμων που υπάρχουν στην περιοχή της κατοικίας σας.
9. Αποφύγετε αρώματα, αντηλιακά λάδια, λακ κ.λπ. όταν βρίσκεστε σε χώρους με έντονη δραστηριότητα εντόμων.
10. Καταφύγετε σε βιολογική και χημική καταπολέμησή τους.
